Материалдық емес активтердің амортизациясы

Кәсіпорындардағы материалдық емес активтер өздерінің пайдалануы барысында біртіндеп сапалық жағынан тоза бастайды. Осы активтер тозғанға дейін, яғни кәсіпорында пайдаланылған уақыт аралығындағы пайда әкелуі қажет. Егер бұл материалдық емес активтерді пайдалануда кәсіпорын табыс таппайтын болса, оларды актив қатарында есептеудің қажеті де болмайды және бұндай жағдайда оларды сатып алуға кеткен немесе басқадай шығындар жиынтығы ұйымның зияны болып табылады.
Кәсіпорындарда материалдық емес активтерді пайдалану барысында олардың құнының бір бөлігі ай сайын,яғни оның пайдалану мерзімінде өндіріс шығындарына қосылып отырылады. Яғни, материалдық емес активтердің құнына амортизациялық аударым есептелініп тұрады. Амортизациялық аударым (өтелім) мөлшері материалдық емес активтердің бастапқы құнымен олардың пайдалану мерзіміне қарай анықталады. Материалдық емес активтердің пайдалану мерзімі кәсіпорынның қызмет атқаратын уақытынан аспауы керек. Егер материалдық емес активтердің пайдалану мерзімін анықтауға мүмкіндік болмаған жағдайда, амортизациялық аударым (өтілім) он жылға есептелінеді. Бірақ ол ұйымның қызмет атқару уақытынан (мерзімінен) аспауы керек. Жалпы материалдық емес активтердің тозуы бухгалтерлік есеп шоттар жоспарының: 2740 «Материалдық емес активтердің амортизациясы»,- деп аталатын шоттарында жүргізіледі.
Амортизациялық құн – «бастапқы құн- жойылу құны» болып айқындалады.
МЕА-рдің амортизациясын есептеу үшін негізгі құралдардың амортизациясын есептеу тәсілдері қолданылады. Олар:


Шаруашылық операция мазмұны Дт Кт
Жабдықтаушыдан МЕА сатып алынды
- сату құны көрсетілді 3310, 4110
- ҚҚС зачетқа алынды 3310, 4110
- жабдықтаушымен есеп айырыстық 3310, 4110 1010, 1030
МЕА жеке тұлғадан сатып алынды
- келісімді құн бойынша
МЕА еншілес, қауымдастырылған немесе бірлескен ұйымдардан сатып алынды
- сату құны бойынша 3320, 3330
- ҚҚС зачетқа алынды 3320, 3330
МЕА өтеусіз алынды 6220, 6230
МЕА жарғылық капиталға жарна ретінде келісімді құн бойынша қабылданды
МЕА-тің құнына оны жұмыс жағдайына келтіруге кеткен шығындары кіреді, мысалы:
- МЕА-ті жұмыс жағдайына келтіруге қатысқан жұмыскерлерге еңбекақы
- еңбекақыдан салықтар 3150, 3210
- сатып алынған МЕА бойынша профессионалдың қызмет үшін шығындар 3210, 3310-3330, 4110
МЕА-ті істен шығуы
- жою құны есептен шығарылды
- тозу есептен шығарылды
Түгендеу кезінде МЕА- тердің кем шығуы
- орнын толтыруға талап етілген, МЕА қалдық құны есептен шығарылды
- есептелген тозу сомасы есептен шығарылды
- кінәлі тұлғадан талап етілген сома есептен шығарылды
қайта бақалау
- бастапқы құны артқан кезде қайта бақалау мөлшері кірсетілді
- бастапқы құны кеміген кезде қайта бақалау мөлшері кірсетілді
- тозу қайта есептелді
- қайта бақалау есептен шығарылды (қолданылған кезде – бөлігімен, ал істен шыққан кезде – толығымен)




2333269609046913.html
2333303171055539.html
    PR.RU™